/ อยุธยา / เจดีย์วัดสามปลื้ม เจดีย์โบราณใจกลางกรุงเก่าอยุธยา

เจดีย์วัดสามปลื้ม เจดีย์โบราณใจกลางกรุงเก่าอยุธยา

เจดีย์วัดสามปลื้ม: เจดีย์โบราณใจกลางกรุงเก่า ในวงเวียนชุมทางคมนาคมจากถนนพหลโยธินเข้า-ออกเมืองอยุธยา อีกทั้งยังเป็นแลนด์มาร์กหนึ่งเดียวของอยุธยาที่ไม่มีใครทราบประวัติแน่ชัด พร้อมฉายา ‘เจดีย์นักเลง’ ที่ยืนเด่นตระหง่าน แม้แต่ถนนก็ยังต้องหลบให้ท่าน

ประวัติและตำนานเจดีย์วัดสามปลื้ม

ตามตำนานเล่าว่า วัดสามปลื้มถูกสร้างขึ้นในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช โดยเจ้าแม่วัดดุสิต พระนมชั้นเอกในสมเด็จพระนารายณ์มหาราช เพื่อฉลองชัยชนะให้กับพระยาโกษาธิบดี (เหล็ก) และพระยาโกษาธิบดี (ปาน) บุตรเจ้าแม่วัดดุสิตที่รบชนะข้าศึกกลับมา

อย่างไรก็ดีกรมศิลปากรได้สันนิษฐานจากรูปแบบของเจดีย์ทรงลังกาแล้ว สันนิษฐานว่าเจดีย์วัดสามปลื้มน่าจะสร้างขึ้นช่วงปี พ.ศ. 1900 หรือเก่าแก่กว่านั้น จึงเป็นไปได้ว่าเจดีย์ถูกสร้างขึ้นก่อนการสถาปนากรุงศรีอยุธยา และอาจเป็นช่วงที่บริเวณนี้เป็นเมืองอโยธาศรีรามเทพ

วัดสามปลื้มเป็นวัดที่มีองค์เจดีย์ประธานและมีโบสถ์เหมือนวัดปกติทั่วไป แต่ในภายหลังส่วนอื่นๆ ของวัดผุพังไปจนเหลือแต่เจดีย์เด่นตระหง่านเพียงองค์เดียว

ฉายา เจดีย์นักเลง’

               เจดีย์วัดสามปลื้มได้ฉายา ‘เจดีย์นักเลง’ เรื่องเล่าในโลกไซเบอร์เล่ากันว่าเป็นเพราะสมัยที่มีการปรับภูมิทัศน์เพื่อสร้างถนนสู่เทศบาลเมืองอยุธยา รัฐบาลได้รื้อถอนโบราณสถานมากมายที่อยู่ขวางเส้นทางที่ถนนตัดผ่าน แต่พอมาถึงองค์เจดีย์ได้มีนักเลงกลุ่มหนึ่งขวางเอาไว้ สุดท้ายจึงต้องตัดถนนอ้อม ทำให้เจดีย์กลายเป็นวงเวียนกลางชุมทางคมนาคมไป

อย่างไรก็ดีมีผู้เฒ่าผู้แก่ในจังหวัดพระนครศรีอยุธยาบอกว่าไม่เคยได้ยินเรื่องนักเลงขวางถนนมาก่อน ที่เรียกกันเล่นๆ ว่าเจดีย์นักเลง เพราะท่านยืนตระหง่านกลางถนนอยู่องค์เดียว ไม่หลบให้ใคร แม้แต่ถนนก็ต้องอ้อมองค์ท่านไป

อันที่จริงถนนรอบองค์เจดีย์ตัดขึ้นในปี พ.ศ. 2480 รัฐบาลยุคหลังเปลี่ยนแปลงการปกครองดำริตัดถนนเชื่อมต่อจากพหลโยธินเข้าตัวจังหวัดพระนครศรีอยุธยาและวางผังเมืองใหม่ เจดีย์ดังกล่าวจึงอาจเสี่ยงต่อการถูกรื้อถอน ทว่าอยู่ๆ กรมศิลปากรก็ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อเดือนมีนาคม พ.ศ. 2484 ให้เจดีย์วัดสามปลื้มเป็นโบราณสถาน เมื่อเป็นโบราณสถาน รัฐบาลจึงไม่อาจรื้อถอนได้ จำเป็นต้องสร้างถนนอ้อมไป

ในปี พ.ศ. 2499 – 2500 รัฐบาลจอมพล ป. พิบูสงคราม มีนโยบายบูรณะโบราณสถานในจังหวัดพระนครศรีอยุธยารวมถึงเจดีย์วัดสามปลื้ม โดยกำหนดให้เจดีย์วัดสามปลื้มเป็น “หมายเมือง” หรือแลนด์มาร์กของจังหวัดพระนครศรีอยุธยาอีกด้วย จากภาพถ่ายปี พ.ศ. 2500 หน้าเจดีย์มีพระพุทธรูปโบราณทำจากหินสีดำประดิษฐานอยู่ โดยเศียรและพระพาหา (แขน) ขวาหายไปจึงไม่แน่ว่าเป็นปางมารวิชัยหรือปางสมาธิ ทว่าพระพุทธรูปองค์ดังกล่าวได้สูญหายไปโดยไม่มีใครทราบว่าหายไปอยู่ที่ไหน หรือหายไปได้อย่างไร

กิจกรรมที่น่าสนใจ

▌ส่องไฟชมเจดีย์

ตั้งแต่ 19.00 – 21.00 น. จะมีการเปิดไฟส่องเจดีย์วัดสามปลื้ม นักท่องเที่ยวสามารถขับรถชมเจดีย์ยามค่ำคืนและถ่ายรูปความงดงามขององค์เจดีย์ได้

▌ห่มผ้ารอบองค์เจดีย์

เวลาที่ควรไปเที่ยวเจดีย์วัดสามปลื้มมากที่สุด คือ ช่วงประเพณีสงกรานต์ เพราะจะมีการเชิญผ้าห่มรอบองค์เจดีย์ ผ้าดังกล่าวเป็นผ้าสีเหลืองคล้ายจีวรพระผืนยาว ผู้คนจะเขียนชื่อลงบนผ้าและจัดขบวนเทิดผ้าไว้บนศีรษะและช่วยกันชักผ้าขึ้นห่มรอบเจดีย์ นักท่องเที่ยวก็สามารถเข้าร่วมประเพณีนี้ได้เช่นกัน อันที่จริงประเพณีนี้ไม่ใช่ประเพณีเก่าแก่ แต่เพิ่งเกิดมาได้เพียง 30 ปี โดยชาวบ้านที่ทำมาค้าขายอยู่โดยรอบเกิดศรัทธาในองค์เจดีย์ จึงจัดงานดังกล่าวขึ้นเพื่อสักการะเจดีย์ในวันสงกรานต์ และเกิดเป็นงานใหญ่ขึ้นทุกปี ในที่สุดเทศบาลจึงเข้ามาให้การสนับสนุนด้วยการปิดถนนและส่งเสริมให้นักท่องเที่ยวเข้ามาร่วมงาน

▌ช้อปปิ้ง

บนถนนรอบเจดีย์เป็นศูนย์รวมร้านค้ามากมาย คุณสามารถเรียกรถตุ๊กตุ๊กจากเทศบาลไปลงที่เจดีย์ เก็บภาพความงดงามขององค์เจดีย์แล้วเดินช้อปปิ้งได้ นอกจากนี้ถนนรอบเจดีย์วัดสามปลื้มเป็นชุมทางคมนาคม เป็นศูนย์รวมของรถตุ๊กตุ๊ก รถสองแถว และรถรับจ้าง คุณสามารถเรียกรถจากบริเวณนั้นเข้าไปเที่ยวต่อที่เกาะเมืองได้เช่นกัน

ค่าใช้จ่าย

ค่าเข้าชม: ฟรี

เวลาทำการ

เวลาเปิด-ปิด: เปิดทุกวัน ตลอดเวลา

วิธีการเดินทาง

จากเทศบาลเมืองอยุธยา เข้าซอยต้นโพธิ์ เลี้ยวขวาเข้าถนนเทศบาลเมืองอโยธยา ขับรถมาตามถนนเทศบาลเมืองอโยธยา ผ่านสถานีอนามัยตำบลไผ่ลิง ถึงเจดีย์วัดสามปลื้ม ระยะทาง 2.3 กิโลเมตร ขับรถใช้เวลา 6 นาที

แผนที่เจดีย์วัดสามปลื้ม เจดีย์โบราณใจกลางกรุงเก่าอยุธยา และสถานที่อื่นๆใน ใกล้กรุงเทพ

GPS: 14.353712, 100.591523
- สถานที่ปัจจุบัน - สถานที่แนะนำ - สถานที่อื่นๆ

แชร์ประสบการณ์ตะลอนของคุณได้ที่นี่

single cat place